Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc từ chối nhận hàng và thực hiện thủ tục tái xuất là những tình huống không mong muốn nhưng thường xuyên xảy ra do nhiều lý do (hàng sai quy cách, không đủ giấy phép, hoặc vấn đề thanh toán).
Ngày 05/12/2025, Cục Hải quan đã ban hành Công văn số 40631/CHQ-GSQL, đưa ra những hướng dẫn mới và chi tiết nhằm tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp. Dưới đây là tổng hợp 4 trường hợp điển hình và quy trình xử lý theo quy định mới nhất.
4 Trường Hợp Từ Chối Nhận Hàng & Quy Trình Tái Xuất (2025)
1. Người nhận hàng từ chối do hồ sơ không đủ điều kiện nhập khẩu
Đây là trường hợp phổ biến khi hồ sơ bị từ chối bởi cơ quan kiểm tra chuyên ngành.
-
Quy trình xử lý: Chi cục Hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa và trao đổi để xác định chủ sở hữu thực sự của lô hàng.
-
Kết quả xử lý:
-
Nếu không có vi phạm: Cơ quan Hải quan giải quyết thủ tục cho phép từ chối nhận hàng và tiến hành tái xuất.
-
Nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật: Sẽ bị xử lý theo quy định hiện hành (phạt hành chính hoặc tịch thu…).
-
2. Người nhận (trên vận đơn) không có khả năng thanh toán
Áp dụng theo Luật Hàng hải, Bộ luật Dân sự và các điều kiện trong Incoterms.
-
Quy trình xử lý: Cơ quan Hải quan kiểm tra kỹ các điều kiện thanh toán, quá trình giao hàng và làm việc trực tiếp với hãng tàu/người vận chuyển để xác minh lý do không thanh toán.
-
Kết quả: Sau khi xác minh kết quả phù hợp, Hải quan sẽ chấp nhận thủ tục từ chối nhận hàng và cho phép tái xuất lô hàng về nước xuất khẩu hoặc sang nước thứ 3.
3. Người nhận (trên vận đơn) KHÔNG PHẢI là chủ sở hữu hàng hóa
Trường hợp này thường xảy ra khi có sự nhầm lẫn trong chứng từ hoặc thay đổi người mua. Quy trình chia làm 2 tình huống:
-
Tình huống 3.1: Chưa đăng ký tờ khai nhập khẩu
-
Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa kiểm tra hồ sơ.
-
Nếu đủ điều kiện & Cho phép từ chối nhận và tái xuất.
-
Nếu không phù hợp & Từ chối giải quyết.
-
-
Tình huống 3.2: Đã đăng ký tờ khai (nhưng hồ sơ không hợp lệ)
-
Bước 1: Người khai hải quan thực hiện hủy tờ khai (theo Thông tư 38/2015 & 39/2018).
-
Bước 2: Sau khi hủy thành công, Chi cục Hải quan nơi lưu giữ hàng hóa tiếp tục xử lý thủ tục từ chối nhận và tái xuất.
-
4. Người nhận LÀ chủ sở hữu hàng hóa (Chủ hàng)
Đây là trường hợp doanh nghiệp đã xác nhận quyền sở hữu nhưng muốn trả lại hàng.
-
Tình huống 4.1: Đã đăng ký tờ khai nhưng CHƯA hoàn thành thủ tục hải quan
-
Hải quan nơi đăng ký sẽ kiểm tra hồ sơ và thực tế hàng hóa.
-
Phối hợp với Chi cục lưu giữ để giám sát việc tái xuất nghiêm ngặt.
-
-
Tình huống 4.2: Đã hoàn thành thủ tục hải quan (đã thông quan) nhưng muốn tái xuất
-
Doanh nghiệp cần mở tờ khai xuất khẩu theo loại hình B13 để thực hiện tái xuất hàng hóa ra khỏi Việt Nam.
-
Lợi ích & Ý nghĩa đối với Doanh nghiệp XNK
-
Tiết kiệm chi phí: Giảm thiểu tối đa các loại phí lưu container (DEM), lưu bãi (DET) do thời gian chờ đợi xử lý thủ tục được rút ngắn.
-
Giải phóng hàng tồn: Tránh tình trạng tắc nghẽn hàng hóa tại cảng/kho, giúp luân chuyển dòng vốn nhanh hơn.
-
Minh bạch pháp lý: Quy trình rõ ràng giúp tránh các vướng mắc, tranh chấp không đáng có giữa Doanh nghiệp – Hãng tàu – Hải quan.
-
Bảo vệ quyền lợi: Doanh nghiệp có cơ sở pháp lý vững chắc để xử lý khi nhận hàng sai, hàng không đủ chuẩn hoặc xảy ra tranh chấp thương mại.
Kết luận:
Việc tuân thủ đúng hướng dẫn mới về thủ tục từ chối nhận hàng và tái xuất năm 2025 là chìa khóa để doanh nghiệp xuất nhập khẩu giảm thiểu rủi ro. Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc về thủ tục tái xuất hoặc xử lý hàng tồn đọng, hãy liên hệ ngay với đơn vị tư vấn Nam Phương Logistics chuyên nghiệp để được hỗ trợ kịp thời .